Schronsie

Klasyczna amunicja – BGW Consulting
Środki rażenia

Klasyczna amunicja

Klasyczna amunicja oddziałuje na ludzi, powodując cztery rodzaje (typy) obrażeń.

Typ I
Powietrzna Fala Uderzeniowa (PFU) i podmuchowa
Wywołuje uszkodzenia organów zawierających przestrzenie gazowe: głównie płuca, jelita, zatoki, uszy.
Typ II
Odłamki
Powodują rany związane z penetracją i rozerwaniem tkanek.
Typ III
Ruch mas powietrza
Powoduje uderzenia ofiar przedmiotami i ofiar o przedmioty: zmiażdżenia, rany tępe, złamania.
Typ IV
Ciepło i produkty wybuchu
Wywołują oparzenia i zatrucia.

Najpopularniejsza amunicja odłamkowo-burząca wywołuje głównie obrażenia typu II, podczas gdy amunicja termobaryczna typów I i IV.

Fala uderzeniowa

Podczas detonacji materiału kruszącego powstaje fala uderzeniowa. Na skutek reakcji chemicznej materiału wybuchowego powstają wysokie ciśnienia powietrza (do 50 GPa) oraz wysoka temperatura (do 5500 K). Fala ta rozprzestrzenia się kuliście i maleje wykładniczo wraz ze wzrostem odległości od miejsca detonacji ciśnienia na jej czole.

Gdy prędkość fali spadnie poniżej prędkości dźwięku w powietrzu, przemieszcza się ona jako fala dźwiękowa. Jednak nawet stosunkowo „niewielkie" nadciśnienie, oddziałując na siłę żywą przez krótki okres czasu, jest w stanie spowodować śmiertelne obrażenia lub takie, które skutkują trwałym kalectwem. „Bezpieczne" odległości od miejsca detonacji pocisku wynoszą co najmniej kilka, a w przypadku większych ładunków – kilkanaście metrów (dla przestrzeni otwartej).

Mechanizm działania odłamków

Odłamek pocisku oddziałuje energią kinetyczną. Metalowy fragment uderza z dużą prędkością. Gdy dochodzi do penetracji, tworzy kanał trwały o przekroju nieco większym od swojej powierzchni oraz kanał chwilowy, którego kształt i wielkość zależą od prędkości ruchu odłamka.

Na skutek transferu energii do tkanek powstaje efekt hydrodynamiczny skutkujący lokalnym gwałtownym przyspieszeniem cząstek organizmu, powodującym rozerwanie tkanek, a w konsekwencji uszkodzenie organów wewnętrznych. Często dochodzi do łamania kości, które nie były objęte bezpośrednim działaniem odłamka.

Większe znaczenie ma prędkość odłamka niż masa, co bezpośrednio wynika ze wzoru na energię kinetyczną. W zasadzie wszystkie odłamki uderzające w nieosłonięte ciało z prędkościami powyżej prędkości dźwięku w powietrzu (~ 340 m/s) mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka. Kształt odłamka ma znaczenie szczególnie wtedy, gdy wiąże się z dużą liczbą ostrych krawędzi, dodatkowo oddziałujących na cel żywy, tnąc jego tkanki.

Odłamki o mniejszej energii, które mają ostre krawędzie, są również niebezpieczne, ponieważ rozcinają i rozrywają tkanki miękkie. Do skutecznego rażenia siły żywej wymaga się energetycznego działania na poziomie 70–150 J/cm².

Amunicja termobaryczna

Amunicję termobaryczną należy klasyfikować jako burzącą, choć jej przeznaczeniem jest unieszkodliwianie siły żywej i niszczenie budowli. Efektywność niszczenia budowli jest w przypadku tej amunicji znacznie wyższa niż w przypadku amunicji klasycznej. Związane jest to z faktem, iż w przypadku tej ostatniej detonuje ładunek skupiony, zaś w przypadku termobarycznej mamy do czynienia z wybuchem chmury paliwa i powietrza wewnątrz budowli. Można to porównać do wybuchu gazu propan-butan w domku jednorodzinnym – konstrukcja z reguły się zawala.

Głowice termobaryczne wytwarzają obszar rażenia środkowo-symetryczny, który jest niezależny od kąta upadku pocisku, o kształcie zbliżonym do półkuli, bez stref martwych bądź zakrytych. Cała energia wybuchu przekształca się w PFU.

W przypadku rezygnacji z potrzeby rażenia odłamkami, a zyskania działania energii PFU, można skorupę pocisku odchudzić – np. stosując stopy aluminium i redukując grubość ścianek. Umożliwia to zwiększenie siły PFU, ponieważ energia wybuchu nie musi rozrywać solidnego korpusu pocisku. Można także dołożyć większą masę ładunku.